Yenilenmiş ürünlerde yeni dönem
Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi;
“İkinci el piyasasında sıklıkla alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilmiştir.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” Resmî Gazete’de yayımlanmış olup, düzenlemeler 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yapılan düzenlemeler ile cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şunlardır:
HEM İNTERNETTEN HEM DE MAĞAZADAN SATIN ALINAN ÜRÜNLER İÇİN 14 GÜN İÇİNDE CAYMA HAKKI GETİRİLMEKTEDİR
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır.
YENİLENEREK SATIŞA SUNULAN ÜRÜNLERİN TÜM SÜREÇLERİ YÜBİS İLE KAYIT ALTINA ALINMAKTADIR
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulmaktadır.
Bu sistem aracılığıyla;
• Hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı,
• Kayıp/kaçak/çalıntı ürün sorgusu kayıtları,
• İlgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve
• YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları,
tüketicilerin erişimine sunulmaktadır.
TELEVİZYONLAR DA YENİLENEREK SATIŞA SUNULABİLECEK ÜRÜNLER KAPSAMINA ALINMAKTADIR
Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı.
Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır.
YENİLEME MERKEZLERİ İÇİN ASGARİ SERMAYE ŞARTI 30 MİLYON TL’DEN 100 MİLYON TL’YE YÜKSELTİLMİŞTİR
Yenileme yetki belgesi için aranan ödenmiş sermaye tutarı, sektörün mali güvenilirliğini ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla güncel ekonomik koşullar çerçevesinde artırılmıştır.
MEVZUATA AYKIRI HAREKET EDENLERİN YETKİLERİ SONLANDIRILACAKTIR
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır.
Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan Komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir.
Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir.
DAHA ŞEFFAF VE DENETLENEBİLİR BİR EKOSİSTEM OLUŞTURULACAKTIR
Özellikle 05.12.2024 tarih ve 11022 sayılı BDDK Kararı uyarınca yenilenmiş cep telefonları için sağlanan taksit avantajı ile 30.09.2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılar tarafından satışa sunulan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının %1’e düşürülmesine yönelik uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlayacak biçimde elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir.
Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığı dikkate alındığında söz konusu sistemin; elektronik atıkların azalmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir.
Yapılan yeni düzenlemeler ile ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir.
Ticaret Bakanlığı olarak; bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçerek güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyoruz.”
