Bitkisel çaylarda bilinçsiz tüketim sağlık riski oluşturuyor
Dünyada sudan sonra en çok tüketilen içecek olan siyah çay, Türkiye’de hem kültürel hem de günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçası olmaya devam ediyor. Bunun yanında, son yıllarda bitki çaylarına olan ilginin artmasıyla birlikte, bu ürünlerin güvenliği ve doğru kullanımı da daha kritik hale geliyor.
“Tıbbi bitki çayları uzman denetiminde olmalı”
Bitkisel çaylar, soğuk algınlığı, öksürük ve idrar yolu rahatsızlıkları gibi durumlarda yaygın olarak tercih ediliyor. Ancak bu yaygın kullanım, beraberinde önemli riskleri de gündeme getiriyor. Prof. Dr. Ekrem Sezik, bilinçsiz tüketimin ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek, açıkta satılan bitkisel ürünlerin güvenliğine ilişkin önemli uyarılarda bulundu. Sezik, “Gıda ve ilaç olarak kullanılan bitkilerde bulunmaması gereken pestisit, herbisit, ağır metal ve mikroorganizma analizleri yapılmamaktadır. Ayrıca bu ürünlerde rahatsızlıkları giderecek etkili madde miktarları da bilinmemektedir. Önemli bir sorun da halkımızın bu tür ürünleri sağlıkla ilgili hiçbir eğitimi olmayan kişilerin tavsiyeleriyle temin etmesi ve ciddi rahatsızlıklarda dahi farklı bitkileri veya karışımlarını çay olarak kullanmasıdır. Kısacası halkımız, sağlığı için yararlı değil zararlı olabilecek bitkileri tüketebilmektedir” ifadelerini kullandı.
“Çözüm eczane ve uzman danışmanlığı”
Tıbbi amaçla kullanılan bitkisel çayların güvenli tüketimi için eczanelerin önemli bir rol üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Ekrem Sezik, Avrupa’da uzun yıllardır uygulanan modele dikkat çekerek, sağlık için kullanılacak ürünlerin eczanelerde, konunun uzman olan eczacılar rehberliğinde sunulmasının gerekli olduğunu belirtti. Sezik, eczacıların bu alandaki bilgi birikimine de dikkat çekerek, “Eczacılar 5 yıllık eğitimlerinde, 2 yıl süre ile bitkilerin sağlıkta kullanımı ile ilgili kapsamlı eğitim almaktadır” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de 60 bitki ve 8 karışım çay için bilimsel formülasyon çalışmalarının tamamlandığını hatırlatan Sezik, bu güçlü bilimsel altyapının 2018 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu bünyesinde, başkanlığını yürüttüğü bilimsel çalışma grubu tarafından gerçekleştirildiğini ifade etti. Çalışma sonucunda tıbbi çayların eczanelerde, etkileri belirtilerek satışına imkân sağlayacak formüllerin hazırlandığını belirten Sezik, bilimsel kısmın tamamlandığını ama mevzuatın tamamlanamadığını belirtti. “Bu sene, yani 8 yıl sonra konunun tekrar çalışılmaya başlandığını öğrendim. Konunun yeniden gündeme alınmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyorum” diyen Sezik, sürecin tamamlanmasının halk sağlığının korunması açısından kritik olduğunu vurgulayarak, tıbbi amaçla kullanılan bitkisel çayların yalnızca eczaneler aracılığıyla ve eczacı rehberliğinde tüketiciyle buluşturulması gerektiğini ifade etti.
