Hafıza Haberleri - Son Dakika Hafıza Haber Güncel Gelişmeler

Unutkanlık ne zaman ciddiye alınmalı? Uzmanından nörolojik uyarı

Anahtarın yerini kısa süreliğine unutmak ya da birinin adını hatırlamakta zorlanmak çoğu zaman yorgunluk ve dikkat dağınıklığıyla ilişkili olabilir. Ancak Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, az önce yapılan bir konuşmayı hatırlayamamak, aynı soruyu kısa aralıklarla tekrar sormak veya iyi bilinen bir yerde yönünü bulamamak gibi durumların göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. Şalçini’ye göre önemli noktalardan biri, bilginin sonradan hatırlanıp hatırlanmadığı. Bununla birlikte bu ayrım tek başına tanı koydurmuyor; unutkanlığın günlük yaşama etkisi ve zaman içindeki seyri de değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında yer alıyor. GÜNLÜK YAŞAMI ETKİLEYEN UNUTKANLIK ÖNEMSENMELİ Yaşla birlikte isimleri daha geç hatırlamak ya da yeni bilgileri öğrenirken daha fazla zamana ihtiyaç duymak görülebilir. Ancak unutkanlık kişinin fatura ödeme, yemek yapma, ocak kullanma veya kişisel bakım gibi günlük işlerini aksatıyorsa bunun yalnızca yaşlanmaya bağlanmaması gerektiğini söyleyen Şalçini, nörolojik değerlendirme önerdi. Eşyaları alışılmadık yerlere koyma gibi davranışların da unutkanlıkla birlikte ortaya çıkması hâlinde dikkate alınması gerektiğini belirten Şalçini, erken değerlendirmeyle olası nedenlerin araştırılabileceğine işaret etti. STRES VE UYKUSUZLUK HAFIZAYI ETKİLEYEBİLİR Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, yoğun ve uzun süreli stresin yanı sıra yetersiz uykunun da dikkat ve hafıza üzerinde etkili olabileceğini kaydetti. Stres sırasında salgılanan kortizolün hafıza süreçlerini etkileyebileceğini belirten Şalçini, uyku sırasında gün içinde edinilen bilgilerin işlendiğini ve yeterli, kaliteli uyku alınmadığında odaklanma ile kelime bulma güçlüğü yaşanabileceğini ifade etti. BEYİN SİSİ İLE HAFIZA KAYBI AYNI ŞEY DEĞİL Şalçini, beyin sisi yaşayan kişinin dikkatini toplamakta zorlanabileceğini; bazen ipucu verildiğinde aradığı bilgiyi hatırlayabildiğini söyledi. Demansla ilişkili hafıza sorunlarında ise unutkanlık günlük yaşamı daha belirgin biçimde etkileyebilir. Ancak beyin sisi ile demansı yalnızca bu örneklerle ayırt etmek veya tanı koymak mümkün değil. Şalçini, yakın geçmişi hatırlayamama ya da günlük işlerde belirgin zorlanma gibi durumlarda bir uzmana başvurulması gerektiğini vurguladı.

Ateşkesin sanatsal yüzü Mudanya'da

Tuana Sarı küratörlüğünde düzenlenen sergi, yedi sanatçının toplam 21 eserini bir araya getirerek savaş, hafıza, kimlik ve toplumsal dönüşüm kavramlarını ele alacak. “Bir çatışma durduğunda ne başlar?” sorusundan yola çıkan sergi, Mudanya Mütarekesi’ni yalnızca çatışmanın sona erdiği tarihsel bir dönüm noktası olarak değil, bireysel ve toplumsal yeniden yapılanmanın başlangıcı olarak değerlendiriyor. Savaşın doğrudan temsili yerine çatışma sonrasında bedenin, hafızanın, mekânın, kimliğin ve aidiyet duygusunun nasıl değiştiğine odaklanan eserler, geçmiş ile gelecek arasındaki kırılgan ilişkiyi sorguluyor. Serginin adı, “ATEŞ” ve “KES” sözcüklerinin taşıdığı anlamlar üzerinden şekilleniyor. “ATEŞ” gerilim, kırılma, kayıp ve çatışmayı temsil ederken, “KES” durma, sessizlik ve geçiş anına işaret ediyor. İki sözcük arasındaki ayrım ise kesin bir sondan ziyade geçmiş ile gelecek arasında oluşan bir eşiği simgeliyor. Eda Yıldız, Gülben Saydut, Aleyna Işıklar, İnci Beyza Altansoy, Gülşah Çalhan, Sezin Türk Kaya ve Nejat Erdi Korkmaz’ın eserlerinden oluşan seçkide; beden, çocukluk, kent, hafıza, aidiyet, kayıp ve yeniden yapılanma temaları işleniyor. Farklı kişisel ve toplumsal deneyimleri ortak bir düşünsel alanda buluşturan sergi, Mudanya Mütarekesi’nin imzalandığı coğrafyada geçmişin günümüzde hâlâ gündeme getirdiği sorulara çağdaş sanat aracılığıyla yanıt arıyor. ATEŞ/KES Çağdaş Sanat Sergisi, çatışmaların sona ermesinin ardından insanların kendilerini, yaşadıkları mekânları ve başkalarıyla kurdukları ilişkileri nasıl yeniden şekillendirdiğini sorgulayarak 8 Ekim’de Cumhuriyet Galerisi’nde ziyaretçilerini ağırlamaya başlayacak.

Gölyazı’ya çocukların gözünden bakış

Nilüfer Belediyesi ile Her Yer Çocuk Derneği ortaklığında hayata geçirilen “Çocukların Gölyazı’sı” atölye serisi başladı. Programın ilk buluşmasına 8-12 yaş aralığında 32 çocuk katıldı. Tanışma ve grup oyunlarıyla başlayan etkinlikte, Gölyazı çocukların gündelik yaşamı üzerinden ele alındı. Çocuklara en sevdikleri oyun alanları, kendilerini en iyi hissettikleri sokaklar, manzarayı en güzel gördükleri noktalar ve semtin sesleri soruldu. Paylaşılan yanıtlar, Gölyazı’nın bilinen tarihi ve doğal yapısının ötesinde, çocukların hafızası ve duygularıyla şekillenen alternatif bir yaşam haritasını ortaya çıkardı. Dört haftalık takvim doğrultusunda çocuklarla drama, hafıza-hikâye ve gözlem odaklı buluşmalar gerçekleştirilecek. Sürecin sonunda, çocukların seslerinden, renklerinden ve tanıklıklarından kolektif “Gölyazı anlatısı” ortaya çıkacak.

YKS ve LGS öncesinde uzmanlardan kritik uyarılar

LGS ve YKS tarihi yaklaştıkça öğrencilerde kaygı ve stresin farklı şekillerde ortaya çıkabildiğini söyleyen Klinik Psikolog Yulet Pamir, sınav kaygısının doğal ancak yönetilebilir bir duygu olduğunu vurgulayarak, “Kaygı çoğu zaman kişinin önem verdiği bir hedefe yönelik duyarlılığının göstergesidir. Ancak kaygı yoğunlaştığında öğrencinin dikkatini çalışmaktan çok olası olumsuz sonuçlara yöneltmeye başlayabilir ve bu durum hem duygusal iyi oluşunu hem de performansını etkileyebilir” diyor. Pamir, ailelerin sınav sürecindeki tutumunun öğrencilerin başarısını doğrudan etkilediğini belirterek, “Çocuklar yalnızca kendi streslerini değil, ebeveynlerinin endişelerini de hissedebilir. Bu nedenle ailelerin sakin ve güven verici bir tutum sergilemesi kritik önem taşır” ifadelerini kullandı. SINAV ANINDA PANİK YAŞANIRSA NE YAPILMALI? Sınav sırasında yoğun kaygı, panik hissi ya da zihinsel blokaj yaşanmasının geçici bir stres tepkisi olduğunu belirten Klinik Psikolog Yulet Pamir, “Böyle anlarda amaç kaygıyı tamamen yok etmek değil, kontrolü yeniden küçük adımlarla geri kazanmaktır. İlk adım bedeni regüle etmektir. Bunun için birkaç saniyelik yavaş ve derin nefes almak, bedene ‘şu an güvendeyim' mesajı verir. Nefesi düzenlemek, zihnin de yavaşlamasına yardımcı olur. İkinci adım dikkati yeniden ‘şu ana' getirmektir. Zihin genellikle panik anında geleceğe ya da olumsuz sonuçlara kayar. Bu durumda öğrencinin bilinçli olarak sadece önündeki soruya, sorunun tek bir kısmına odaklanması gerekir. ‘Şu an sadece bu soruyla ilgileniyorum' yaklaşımı zihinsel yükü azaltır. Üçüncü adım, kontrol alanını daraltmaktır. Öğrenci o anda çözemediği bir soruya takıldığında, bunu bir tehdit olarak değil, geçici bir tıkanma olarak görüp soruya işaret koyarak geçebileceğini ve tekrar dönme hakkının olduğunu kendine hatırlatması rahatlama getirebilir” diyor. SON GÜNLERDE RUTİNİ KORUMAK KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR Sınava sayılı günler kala günlük rutinlerde en önemli konunun mevcut düzeni stabil ve öngörülebilir hale getirmek olduğunu ifade eden Klinik Psikolog Yulet Pamir, “Bu dönemde öğrencinin zihni zaten belirsizliğe daha hassas olduğu için, yaşam ritmindeki küçük dalgalanmalar bile kaygıyı artırabilir. Uyku konusunda kritik nokta sadece kaç saat uyunduğu değil, uyku-uyanıklık saatlerinin mümkün olduğunca sabit kalmasıdır. Öğrenci için en faydalı olan, sınav sabahını taklit eden bir düzenin önceden oturmuş olmasıdır. Ekran kullanımı ise yalnızca süreyle ilgili değildir; içerik yükü de önemlidir. Özellikle sınava yakın dönemde sosyal karşılaştırmayı tetikleyen içerikler öğrencinin kendi sürecini objektif değerlendirmesini zorlaştırabilir. Çalışma düzeninde ise sık yapılan hata, son günleri ‘eksik kapatma maratonuna' çevirmektir. Daha işlevsel olan, bilginin yoğunluğunu artırmak değil, bilinenleri daha hızlı hatırlamayı destekleyen kısa tekrarlar ve deneme üzerinden genel bakıştır. Bu dönemde öğrencinin aslında ihtiyaç duyduğu şey ‘daha fazla çalışma' değil, daha öngörülebilir bir zihin halidir” ifadelerini kullanıyor. YKS VE LGS ÖNCESİNDE BESLENME DİKKAT VE ODAKLANMAYI DOĞRUDAN ETKİLİYOR Sınav dönemlerinde beslenmenin dikkat, hafıza ve öğrenme süreçlerinde önemli rol oynadığını söyleyen Uzm. Dyt. Çiğdem Doğan, “Beslenme, beynin temel enerji kaynağını sağlayarak dikkat, hafıza ve öğrenme süreçlerinde önemli rol oynar. Özellikle sınav döneminde düzensiz öğünler, uzun süre aç kalmak veya aşırı şekerli besin tüketmek kan şekerinde dalgalanmalara neden olarak odaklanmayı zorlaştırabilir. Dengeli bir beslenme düzeni ise öğrencilerin zihinsel performansını destekler, enerjilerini daha stabil tutar ve öğrenme verimliliğini artırabilir” diyor. SINAV DÖNEMİNDE EN SIK YAPILAN BESLENME HATALARI Sınav döneminde öğrencilerin sık yaptığı beslenme hatalarına değinen Uzm. Dyt. Çiğdem Doğan, “Kahvaltıyı atlamak, uzun süre aç kalmak, aşırı kafein tüketmek, öğün yerine paketli atıştırmalıklara yönelmek ve son günlerde yeni besin veya takviyeler denemek en sık görülen hatalardır. Ayrıca yoğun ders çalışma nedeniyle su tüketiminin ihmal edilmesi dikkat performansını olumsuz etkileyebilir” ifadelerini kullanıyor. STRES BESLENME DÜZENİNİ DE BOZABİLİYOR Sınav stresinin beslenme düzeni üzerinde de etkili olabileceğini belirten Uzm. Dyt. Çiğdem Doğan, “Stres bazı öğrencilerde iştah kaybına, bazılarında ise duygusal yemeye neden olabilir. Özellikle şekerli ve yüksek kalorili yiyeceklere yönelim artabilir. Bunun yanında stres hormonlarının yükselmesi uyku kalitesini bozabilir ve dolaylı olarak beslenme düzenini etkiler. Bu dönemde düzenli öğün saatlerinin korunması önemli olacaktır” diyor. ZİHİNSEL PERFORMANSI DESTEKLEYEN BESİNLER Zihinsel performansı destekleyen besinlere ilişkin bilgi veren Doğan, “Omega-3 açısından zengin balıklar, ceviz, badem, yumurta, süt ve süt ürünleri, tam tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler ve mevsim meyveleri zihinsel performansı destekleyen besinler arasında yer alır” ifadelerini kullanıyor. SINAVDAN BİR GÜN ÖNCE BESLENME DÜZENİ KORUNMALI Sınavdan bir gün önce rutin beslenme düzeninin korunması gerektiğini söyleyen Uzm. Dyt. Çiğdem Doğan, “Aşırı yağlı, baharatlı ve sindirimi zor yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Dışarıda tüketilen ve güvenilir olmayan gıdalar yerine evde hazırlanmış besinler tercih edilmelidir. Ayrıca yeni bir besin ya da takviye denemek doğru değildir. Amaç mide ve bağırsak sistemini zorlamadan dengeli beslenmektir” diyor. SINAV SABAHI KAHVALTI PERFORMANSI DOĞRUDAN ETKİLER Sınav sabahında yapılan beslenme hatalarının performansı olumsuz etkileyebileceğini belirten Uzm. Dyt. Çiğdem Doğan, “Sınav sabahı kahvaltıyı atlamak, aşırı şekerli besinler tüketmek veya çok ağır bir kahvaltı yapmak performansı olumsuz etkileyebilir. İdeal kahvaltıda kaliteli protein, kompleks karbonhidrat ve sağlıklı yağlar bir arada bulunmalıdır. Örneğin; haşlanmış yumurta veya omlet, peynir, tam tahıllı ekmek, domates ve salatalık gibi sebzeler, birkaç adet ceviz veya badem ile isteğe bağlı olarak kefir veya süt iyi bir seçenek olabilir” ifadelerini kullanıyor.

Bursa'da Tanpınar'ın dünyasına yolculuk

Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Kütüphaneler Şube Müdürlüğü tarafından Şehir Kütüphanesi’nde ‘Tanpınar’ın İzinde: Mitlerin Modern Yankısı’ söyleşisi gerçekleştirildi. Tanpınar’ın metinlerinin mitolojik ve felsefi arka planıyla birlikte değerlendirildiği programda; katılımcılar, modern Türk edebiyatının önemli eserlerini farklı bir bakış açısıyla okuma fırsatı buldu. Söyleşinin konuğu olan Yıldız Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Aynur Koçak, Tanpınar’ın eserlerinde mitlerin yalnızca birer anlatı unsuru olmadığını belirtti. Usta kalemin, geleneği ve kadim anlatıları modern insanın ruh dünyasıyla buluşturduğunu anlatan Koçak, metinlerindeki mitlerin geçmişte kalmış bir hikâye olmadığını, bugünü anlamlandıran güçlü bir hafıza alanı olduğunu ifade etti. Yıldız Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Meriç Harmancı ise konuşmasında Tanpınar’ın zaman kavramına dikkat çekti. Tanpınar’ın mitolojik döngüsellik ile modern bireyin parçalanmış zaman algısı arasında bir köprü kurduğunu dile getiren Harmancı, yazarın eserlerinde hem kültürel sürekliliği hem de modern kırılmaları aynı anda yansıttığını söyledi. Soru cevap bölümüyle sona eren programda, çocuklara da kitap hediye edildi.

#Hafıza

Unutkanlık ne zaman ciddiye alınmalı? Uzmanından nörolojik uyarı

Ateşkesin sanatsal yüzü Mudanya'da

Gölyazı’ya çocukların gözünden bakış

YKS ve LGS öncesinde uzmanlardan kritik uyarılar

Bursa'da Tanpınar'ın dünyasına yolculuk